Karta sieciowa LAN jest jednym z komponentów laptopa szczególnie narażonych na przepięcia elektryczne – i to nie tylko przez sieć zasilającą, ale także przez kabel Ethernet. Wyładowania atmosferyczne i przepięcia w sieci elektrycznej mogą przenosić się przez kabel Ethernet do gniazda RJ-45 i dalej do chipa sieciowego, powodując jego trwałe uszkodzenie.
Klasycznym scenariuszem jest burza, podczas której laptop jest podłączony kablem do routera – impuls przepięcia wędruje przez kabel telefoniczny lub kabelową linię internetową, przez router i dalej przez kabel LAN do laptopa.
Uszkodzenie karty LAN po przepięciu jest trwałe – samo przeinstalowanie sterownika ani restart systemu nie pomoże. Konieczna jest naprawa lub wymiana chipa sieciowego.
Jak przepięcie przez Ethernet uszkadza kartę LAN
Kabel Ethernet jest niezabezpieczonym przewodnikiem elektrycznym – transmituje sygnały różnicowe o niskim napięciu, ale może też przenosić impulsy wysokiego napięcia podczas przepięć w sieci. Chip Ethernet w laptopie ma wbudowane zabezpieczenia (TVS diody, zabezpieczenia ESD), ale silne przepięcie może te zabezpieczenia przeciążyć i uszkodzić sam układ scalony.
Objawem jest nagłe zaniknięcie karty LAN bezpośrednio po burzy lub zdarzeniu przepięciowym. Chip Ethernet nie jest rozpoznawany przez system lub wykazuje błędy.
Ochrona przed przepięciami przez Ethernet
Zabezpieczenie przed przepięciami przez LAN to izolator galwaniczny do Ethernet lub listwa zasilająca z ochroną przepięciową obejmującą też port Ethernet. Podczas burz zaleca się odłączanie kabla LAN od laptopa – jest to najbardziej niezawodna ochrona.
Router lub switch z wbudowaną ochroną przepięciową dodaje kolejną barierę między linią internetową a laptopem.
Diagnoza uszkodzenia po przepięciu
W serwisie diagnozujemy stan chipa Ethernet po przepięciu. Sprawdzamy, czy chip jest rozpoznawany przez BIOS i system operacyjny. Jeśli chip jest martwy – nie odpowiada na żadne zapytania i musi zostać wymieniony na nowy na poziomie płyty głównej.
Przy uszkodzeniu przepięciowym sprawdzamy też stan innych komponentów, które mogły ucierpieć przy tym samym zdarzeniu (karta Wi-Fi, układy zasilania).
Naprawa po przepięciu LAN
Wymiana chipa Ethernet na płycie głównej to zaawansowana naprawa mikroelektroniczna, wymagająca stacji BGA lub lutownicy gorącym powietrzem oraz mikroskopii serwisowej. Jest to możliwa i opłacalna naprawa dla laptopów w dobrym stanie ogólnym. Wyceniamy naprawę indywidualnie po potwierdzeniu zakresu uszkodzeń.
