Przepięcia elektryczne w sieci – wywołane przez burzę z piorunami, skoki napięcia przy włączaniu dużych urządzeń, lub chwilowe awarie sieci energetycznej – to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla komputerów stacjonarnych. Choć dobry zasilacz (PSU) powinien chronić płytę główną przez przepięciami, jego wewnętrzne zabezpieczenia mają swoje granice. Silne przepięcie może spalić zasilacz i „przebić" się na płytę główną, uszkadzając układy zasilania, chipset lub inne podzespoły.
W naszym serwisie zajmujemy się kompleksową diagnostyką i naprawą komputerów po przepięciach elektrycznych. Wiemy, gdzie szukać uszkodzeń i jak je naprawić skutecznie.
Jak przepięcie uszkadza płytę główną PC?
Przepięcie elektryczne przedostaje się do komputera przez kabel zasilający lub przez gniazda sieciowe (Ethernet, USB z zewnętrznych urządzeń). Zasilacz PC jest pierwszą linią obrony – jego zabezpieczenia OVP (Over Voltage Protection) i OCP (Over Current Protection) mają odciąć zasilanie przy przepięciu. Jednak bardzo silne przepięcia (np. od bliskiego uderzenia pioruna) mogą zniszczyć zasilacz w ułamku sekundy, a nadmiarowe napięcie trafia dalej na magistrale 3,3V, 5V i 12V płyty głównej.
Na płycie głównej przepięcie niszczy przede wszystkim: kondensatory filtrujące (pękają lub wycieka z nich elektrolit), tranzystory MOSFET w VRM (przepalają się), układy scalone zarządzania mocą, a w skrajnych przypadkach chipset lub procesor.
Jak diagnozujemy uszkodzenia po przepięciu?
Diagnoza po przepięciu zaczyna się od zasilacza – testujemy go zewnętrznym testerem lub zastępujemy sprawnym zasilaczem. Jeśli zasilacz jest uszkodzony, sprawdzamy, czy przepięcie „przeszło" na płytę główną. Inspekcja wizualna ujawnia przepalone kondensatory, ślady przypalenia na PCB lub uszkodzone złącza. Pomiary elektryczne napięć na magistralach zasilania (3,3V, 5V, 12V) i na szynach VRM pokazują, czy układ zasilania płyty działa poprawnie.
Przy poważnych przepięciach sprawdzamy też pamięć RAM, kartę graficzną i dyski SSD – przepięcie może uszkodzić kilka podzespołów jednocześnie.
Co można naprawić po przepięciu na płycie głównej?
Zakres możliwej naprawy zależy od skali uszkodzeń. Przepalone kondensatory i MOSFET-y VRM są wymieniane metodą lutowania precyzyjnego – to naprawy najczęściej wykonywane po przepięciach. Uszkodzone układy zarządzania mocą (power management IC) są wymieniane, jeśli są dostępne jako podzespoły. Przy uszkodzeniu chipsetu lub procesora oceniamy opłacalność naprawy BGA wobec kosztu nowej płyty głównej.
Po naprawie elektrycznej zawsze testem obciążeniowym sprawdzamy stabilność systemu przez min. 2 godziny, żeby upewnić się, że naprawa jest trwała.
Koszt naprawy płyty głównej po przepięciu i profilaktyka
Naprawę płyty głównej po przepięciu wyceniamy po oględzinach. Czas realizacji: 2–4 dni robocze. Udzielamy gwarancji do 12 miesięcy. Profilaktycznie zalecamy stosowanie listwy antyprzepięciowej z ogranicznikiem przepięć lub UPS – to wydatek, który potrafi oszczędzić wielokrotnie więcej na naprawach. Zapraszamy do serwisu.
