Systemy monitorowania infrastruktury IT – Zabbix, Nagios/Icinga, PRTG, Datadog – zbierają metryki wydajności (CPU, RAM, dysk, sieć) i zdarzenia ze wszystkich urządzeń w sieci. Dane te są gromadzone w bazach czasowych (TSDB – Time Series Database) i wyświetlane na panelach (dashboardach) z osią czasu. Prawidłowość czasu na monitorowanych urządzeniach jest absolutnie kluczowa dla spójności danych i użyteczności systemu monitorowania.
Rozładowana bateria CMOS na jednym z agentów monitorowania powoduje, że metryki z tego urządzenia mają błędne znaczniki czasowe – co prowadzi do zakłócenia wykresów i fałszywych alarmów.
Jak błędna data wpływa na metryki w Zabbix/Nagios
Serwery monitorowania (np. Zabbix Server) agregują dane od agentów (Zabbix Agent, SNMP, WMI). Każda zebrana wartość jest powiązana ze znacznikiem czasu pobrania. Jeśli agent na monitorowanym urządzeniu ma błędny zegar (np. rok 2000 z powodu padłej baterii CMOS), dane są przesyłane z błędnym znacznikiem – i trafiają do bazy danych jako historyczne (sprzed 20 lat) zamiast bieżących. Na panelach Grafana lub Zabbix wykresy bieżące wydają się puste, bo dane „są w przeszłości".
Fałszywe alarmy i brakujące dane
Zabbix i podobne systemy generują alarmy (triggery) przy braku danych z agenta przez określony czas (np. „Agent unreachable" po 5 minutach braku odpowiedzi). Agent z błędnym zegarem może dostarczać danych – ale z tak odległymi datami, że system monitorowania traktuje je jako brakujące i generuje alarm. Administrator otrzymuje powiadomienie o awarii serwera, który w rzeczywistości działa poprawnie – ale z rozładowaną baterią CMOS.
Sprawdzanie synchronizacji czasu przez Zabbix
Zabbix oferuje wbudowane sprawdzanie synchronizacji czasu przez element system.localtime – który pobiera bieżący czas z agenta i porównuje go z czasem serwera Zabbix. Różnica przekraczająca zdefiniowany próg (np. 60 sekund) może wyzwolić alarm. To elegancki sposób na automatyczne wykrywanie urządzeń z rozładowaną baterią CMOS lub problemami z NTP w całej sieci. Wdrożenie takiego sprawdzania to dobra praktyka w każdej sieci korporacyjnej.
Naprawa i prewencja
Po wykryciu urządzenia z błędnym czasem przez system monitorowania: (1) Zidentyfikuj urządzenie (hostname/IP z alarmu); (2) Sprawdź napięcie baterii CMOS multimetrem lub wejdź do BIOS i odczytaj datę; (3) Wymień baterię CMOS i przywróć poprawną datę w BIOS; (4) Sprawdź, czy NTP jest aktywny i zsynchronizowany. Nasz serwis wykonuje wymianę baterii CMOS na podstawie raportów z systemów monitorowania – wystarczy przesłać listę urządzeń wymagających serwisu.
