Ransomware to jeden z najbardziej destrukcyjnych rodzajów złośliwego oprogramowania – szyfruje pliki użytkownika i żąda okupu za ich odblokowanie. Po ataku ransomware komputer może być niezdolny do uruchomienia, a dane użytkownika stają się niedostępne. Serwis Wiatraczna w Warszawie oferuje profesjonalną pomoc po atakach ransomware: usuwanie złośliwego oprogramowania, naprawę systemu i próbę odzyskania zaszyfrowanych danych.
Czym jest ransomware i jak działa?
Ransomware (z ang. „ransom" = okup) to złośliwe oprogramowanie, które po uruchomieniu na komputerze szyfruje pliki użytkownika silnymi algorytmami kryptograficznymi (AES-256, RSA-2048 i inne). Po zaszyfrowaniu pliki stają się niedostępne – ich ikony się zmieniają, rozszerzenia plików są podmieniane (np. .jpg staje się .locked lub .enc), a na ekranie pojawia się żądanie wpłaty kryptowalutą w zamian za klucz deszyfrujący.
Jak dochodzi do infekcji ransomware?
- Załączniki e-mail – pliki .exe, .doc, .pdf zawierające złośliwy kod makr lub exploitów
- Złośliwe reklamy (malvertising) – strony internetowe wyświetlające reklamy infekujące system przez exploit w przeglądarce
- Pirackie oprogramowanie – crackowane programy i gry często zawierają ukryte złośliwe oprogramowanie
- Luki w oprogramowaniu – przestarzały system Windows lub programy z niezałatanymi podatnościami
- Atak przez RDP – ransomware skierowany na firmy często wchodzi przez niezabezpieczone połączenia zdalnego pulpitu
Co robimy bezpośrednio po ataku?
Natychmiastowe działania prewencyjne
Ważne jest jak najszybsze odłączenie zainfekowanego komputera od sieci (wyłącz Wi-Fi, odłącz kabel Ethernet), by ransomware nie mógł propagować się na inne urządzenia w sieci i nie mógł wysłać klucza szyfrowania na serwer atakującego. Nie należy wyłączać komputera – w pamięci RAM mogą znajdować się klucze deszyfrujące.
Identyfikacja rodziny ransomware
Różne rodziny ransomware (WannaCry, Ryuk, Cerber, LockBit, Dharma i setki innych) mają różne charakterystyki i możliwości deszyfrowania. Identyfikujemy rodzinę ransomware na podstawie rozszerzenia zaszyfrowanych plików, treści żądania ocupu i innych sygnatur.
Sprawdzenie dostępności narzędzi deszyfrujących
Projekt NoMoreRansom.org (współfinansowany przez Europol i wiodące firmy cybersecurity) udostępnia bezpłatne narzędzia deszyfrujące dla dziesiątek rodzin ransomware. Sprawdzamy, czy dla identyfikowanej rodziny ransomware istnieje darmowe narzędzie deszyfrujące.
Naprawa systemu Windows po ransomware
Usunięcie ransomware z systemu
Usuwamy wszelkie ślady ransomware z systemu – pliki wykonywalne, wpisy rejestru, zadania zaplanowane i inne mechanizmy trwałości. Wymagamy potwierdzenia, że system jest czysty przed próbą odtworzenia danych.
Naprawa uszkodzeń systemu
Ransomware często wyłącza kopie woluminów (Volume Shadow Copies), Menedżera zadań, Wiersz poleceń, tryb awaryjny Windows, a nawet Windows Defender. Przywracamy te funkcje do pełnej sprawności.
Odtworzenie danych
Opcje odtworzenia danych, w zależności od sytuacji:
- Darmowe narzędzie deszyfrujące (jeśli dostępne dla danej rodziny ransomware)
- Przywrócenie danych z kopii woluminów (Volume Shadow Copies – jeśli ransomware ich nie usunął)
- Odtworzenie z kopii zapasowej (backup)
- Profesjonalne odzyskiwanie danych (jeśli żadna inna metoda nie zadziała)
Zapłata okupu – czy to ma sens?
Zdecydowanie odradzamy płacenie okupu. Nie ma żadnej gwarancji, że atakujący dostarczy działający klucz deszyfrujący. Płatność finansuje dalszą działalność przestępczą. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji skonsultuj się ze specjalistami z Serwisu Wiatraczna.
Serwis Wiatraczna – pomoc po ataku ransomware w Warszawie
Działamy na Pradze-Południe w Warszawie. Przyjmujemy pilne zgłoszenia związane z atakami ransomware i staramy się zareagować jak najszybciej. Zadzwoń do nas natychmiast po wykryciu ataku.
